EV HİZMETLERİNDE  ÇALIŞANLARIN SİGORTALILIĞI

EV-HİZMETLERİNDE-ÇALIŞANLARIN-SİGORTALILIĞI.jpg

EV HİZMETLERİNDE  ÇALIŞANLARIN SİGORTALILIĞI

Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı, 5510/ Ek.9 uncu madde ile sağlanmış olup, 1/4/2015 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanmıştır.

Çalışma saati sürelerine göre “1-Sigortalıların ay içinde 10 günden az çalıştırılmaları” “2-Sigortalıların ay içinde 10 gün ve fazla çalıştırılmaları” şeklinde iki ayrı kapsamda düzenlenmiştir.

Başvuruların, çalıştırılacakların  ev hizmetlerinde on günden az veya fazla süreli çalıştırılmalarına göre  www.turkiye.gov.tr adresinde bulunan menülerden veya SGK nın ilgili ünitelerinden kağıt ortamında yapılabilmesi mümkün bulunmaktadır.

Bu uygulama, ev içerisinde yaşayanlar tarafından yapılabilecek; temizlik, ütü, yemek, bulaşık, alışveriş, bahçıvanlık, çocuk bakım, yaşlı bakım, özel bakım  vb. gibi ev halkı dışındaki bireyler tarafından yapılabilecek işleri kapsamakta olup, sosyal güvenlikleri ise  5510/(4/1a) kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu uygulamada ev, bahçe, garaj vb. yerler işyeri; bu işin işverenleri için, ev dışında yapılması halinde ise (hastane gibi) bu yerler de işyerinin eklentileri olarak kabul edilmektedir.

Aynı evde yaşayan 3. dereceye kadar olan hısım kapsamda olanların sigortalı olarak çalıştırılmaları mümkün bulunmamaktadır.

Bu kapsamdaki sigortalıların, Ek 9 kapsamı dışında çalışmaları mümkün olup, (4/b) kapsamında olan  sigortalıların ev hizmetlerinde çalışmaları halinde ise öncelikle 4/a kapsamındaki sigortalılıkları geçerli sayılmakta, 4/a hizmetlerinin bittiği tarihten itibaren 4/b kapsamındaki sigortalılıkları başlatılmakta,         5510/(4/c) kapsamında sigortalı olanların ev hizmetlerinde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır.

1- EV HİZMETLERİNDE AY İÇİNDE AYNI KİŞİ YANINDA 10 GÜN VE DAHA FAZLA SÜRELİ OLARAK SİGORTALI ÇALIŞTIRILANLAR.

            Ev hizmetlerinde ay içinde  10 gün ve daha fazla süreli olarak sigortalı çalıştırılan işverenler için ayrıca işyeri dosyası açılmaz, e- bildirge şifresi üretilmez, kendilerinden aylık prim ve hizmet belgesi (APHB) alınmaz, işverenlikleri  TC. kimlik numaraları ile takip edilir, sigortalıların sigorta primine esas kazanları, alt ve üst sınır dikkate alınmak suretiyle ödenen brüt ücret üzerinden hesap edilir.

İşyeri tescili, “Entegre tescil (4/a) programının içinde bulunan “Ev Hizmetlerinde Çalışanlar” “10 Günden Fazla İşveren Tescil İşlemleri” menüsünden, çalıştırılmaya başlanan ayın sonuna kadar,  ikametgaha en yakın Kurum ünitesine  yapılır.

 Bildirgedeki işe giriş tarihi, sigortalılığın başlangıç tarihidir. Bu işlemi müteakip,  prim tahakkuk bilgileri oluşturulması gerekmekte olup, sigortalılar için “4/a Tescil” programından bir işlem yapılmaz.

Sigortalı tescil ve tahakkuk kaydının yapılmasını takiben “10 Günden Fazla Sigortalılık Müdür Onay İşlemleri” menüsünden, işverenin TC kimlik numarası üzerinden oluşturulan tahakkuk kayıtlarının müdür tarafından onaylanmasından sonra tahakkuk tutarının (MOSİP programı aracılığıyla) ilgili bankaya gönderilmesi ile sigorta primleri ödenebilir duruma gelmekte,  işlemlerin sonuçlanmasından sonra sonuç işverene tebliğ edilmektedir. 

Bankalar tarafından yapılacak tahsilatlar “Ek 9 10 günden fazla” ödeme türü seçilerek yapılmalıdır.  MOSİP sisteminde EK.9 kapsamındaki cari dönem, tüm geçmiş  dönem, yapılandırmaları bankalarda “96 sorgu tipi” ile yapılacaktır. 

Kurum kayıtlarında 9700 iş kolu kodu ile tescilli  ev hizmetleri işyerlerinin 1/1/2020 tarihinden itibaren Ek.9 kapsamına geçiş talep etmeleri halinde,  Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (MPHB) verebilmeleri için işverenlerden tescilli işyerinden işten çıkış bildirgesi düzenlemeden işyeri tescil programında “08-ek 9 Ev Hizmetine geçen” kodu ile kanun kapsamından çıkılarak ek.9 a geçiş yapmaları gerekmektedir.  (sgk. 6/2/2020-2248590 s. gy.)

İşverenlerin, ay içinde 10 ve daha fazla süreyle çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak,  beyanlarında herhangi bir değişiklik olmadığı sürece  beyanlarına göre tahakkuk edecek sigorta primlerini çalıştırılan ayı takip eden ayın sonuna kadar Kuruma ödemeleri gerekmektedir.

İşveren ve sigortalı bildirimi ve tescilleri, sigortalı ve işveren tarafından imzalanmış olan “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklar İlişkin Bildirge” ile (birden fazla sigortalı çalıştırılması halinde her biri için ayrı ayrı düzenlenerek) yapılır, bu bildirgelerden dolayı Damga Vergisi tahakkuk ettirilmez, bunlar için ayrıca işyeri dosyası açılmaz ve bu belge  sigortalı dosyasında saklanır.

Sigortalı ay içinde 10 gün ve daha fazla çalıştırılmak üzere işe alınmış olsa dahi, ilk ayda 10 gün altındaki çalışmalar geçerli kabul edilir.

Ev hizmetlerinde (Ek 9 kapsamında); yabancı uyrukluların ve Kurumdan aylık ve gelir alanların da (4/a dan aylık alanların seçim yapmaları, 4/b ve 4/c den aylık alanların sosyal güvenlik destek primi ödemeleri kaydıyla) çalıştırılmaları mümkün bulunmaktadır.

Malullük aylığı almakta iken çalışanların aylığı kesilir, sürekli iş göremezlik geliri alanların aylığı kesilmez.

Sigortalının çalışmasının  da beyan edilenden az olması halinde eksik günler, bildirgenin “F-Sigortalının İşten Ayrılma/Durum değişiklikleri kısmının “Eksik gün nedeni” bölümünün doldurularak kuruma verilmesi gerekir. (SPEK değişikliklerinde de aynı bölümdeki “SPEK”   bölümünün doldurulması gerekmektedir.)

Sigortalılık, sona erdiğinin kuruma bildirilmesi, sigortalıya aylık bağlanması veya ölüm halinde sona erer. İşten ayrılmalar, bildirgenin (F-bölümündeki ilgili bölüm doldurularak ve işten ayrılış nedeni seçilerek)  10 içinde Kuruma bildirilecektir.

Ek 9 kapsamında Ev Hizmetlerinde 10 günden fazla çalıştırılan sigortalılar için; gerçek kişi işveren tarafından, sigortalı hisseleri sigortalıdan kesilmek üzere, %20 si UVSK, %12.5 u GSS, %2 ise iş kası ve meslek hastalığı primi olarak toplamda %34.5 sigorta primi, ayrıca %3 de işsizlik sigortası primi  tahakkuk ettirilmektedir.

Bu kapsamda sigortalı çalıştıran işverenler (diğer teşvik kanunlarındaki hükümler saklı olmak kaydıyla) ayrıca 5 puanlık indirim teşvikinden de yararlandırılmaktadır.

Belirtilen  hükümlerin süresinde ve öngörülen şekilde yapılmaması halinde, idari para cezasına maruz kalınır.

Ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıranların, Ek 9 sistemine geçmeleri zorunlu olmamakla birlikte, 1/4/2015 tarihinden sonra ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla sigortalı çalıştırmak istemeleri halinde ve “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklar İlişkin Bildirge” ile başvurarak ek 9 uygulamasına geçiş yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır. Bu durumda ek 9 sistemine geçiş yapılabilmesi için çıkış yapılacak ev hizmetleri işyerinin 9700 işkolu kodunda tescil edilmiş olması, ilgili teşviklerden yararlanabilmek için de çıkış kodunun “08-Ek 9 Ev Hizmetine Geçen”  olması  gerekmektedir.

Yalnız 1/4/2015 tarihinden sonra ev hizmetlerinde sigortalı çalıştırılması halinde doğrudan ek 9 işlemine tabi tutulacak, başka bir ifade ile işyeri dosyası tescil edilmeyecektir.

1- EV HİZMETLERİNDE AYNI KİŞİ YANINDA 10 GÜNDEN DAHA AZ SÜRE İLE SİGORTALI ÇALIŞTIRILANLAR.

Ev hizmetlerinde aynı kişi yanında 10 günden daha az süre ile sigortalı çalışanlar, 1/4/2015 tarihinden itibaren çalıştıkları her gün için SPE asgari günlük kazanç üzerinden %2 oranında  iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyerek, bu kapsamda sigortalı sayılmakta olup bu sigortalıları çalıştıranlar 5510 sayılı kanun kapsamında işveren sayılmamaktadır.

Çalışma süreleri, saat esasına göre hesaplanmakta, 7.5 saatin altındaki çalışmalar 1 gün olarak hesaplanmakta, bildirimleri, “Ev hizmetlerinde 10 günden az sigortalı çalıştırılacaklara ilişkin başvuru formu” ile ikametgaha en yakın Kurum ünitesine yapılmaktadır.

Başvuruların www.turkiye.gov.tr adresinin “e- hizmetler” menüsü altındaki “4/a 10 Günden Az Süreli Ev Hizmetleri İşveren Sorgulama” kısmından giriş yapılması da mümkün olup, internetten başvuranların ayrıca kağıt ortamında başvuru yapmalarına gerek bulunmamaktadır. Bu sigortalıların hizmet döküm programlarındaki ünite kodu “9999” olarak görüntülenmektedir.

Bildirimin, her bir çalışma için ayrı ayrı yapılması gerekmekte, 10 günden az çalışmanın takip eden aylarda da devam etmesi durumunda formun “Çalışma devamlı mı” kısmının işaretlenmesi icap etmekte olup, bu durumda her ay için ayrıca bildirim yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Sigortalıların tescili “28-Ek 9 10 günden az” kodundan yapılmaktadır.  

Bu sigortalıların UVSK dan primlerini ödemek isteyebilecekleri dikkate alınarak sistemde %32.5 oranında UVSK ile GSS prim tescili de oluşturulmakta, bu primlerin çalışılan ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi mümkün bulunmakta olup, ödenmemesi halinde diğer aylarda UVSK na ilişkin tahakkuk oluşturulmamaktadır.

Sigortalılığın sona ermesine ilişkin bir bildirimin yapılmasına gerek bulunmamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

scroll to top